跳到内容
当前位置:首页>高中教材>《谈骨气》重回教材,开篇第一句就错了?

《谈骨气》重回教材,开篇第一句就错了?

  • 2026-09-22 12:40:16
《谈骨气》重回教材,开篇第一句就错了?
刷到了胡健老师一篇《谈骨气重回教材,开篇论点有逻辑问题?一线教师怎么教?》,提到徐杰老师的公众号文章《〈谈骨气〉真算不上优质议论文,但教材组非要把它请回来,我们应当怎么教?》
徐杰老师认为,《谈骨气》根本算不上优质议论文。理由有二:
  1. 中心论点经不起推敲,因为这是“全称判断”。有骨气的是部分中国人,群体之中亦有苟且妥协者,不能以个体代表全体。如果立论有瑕疵,全文阅读价值肯定大打折扣。
  2. 举例是靠不住的论证方式,那种“一个论点+几个例子”的套路,根本不是真正有效的“说理”。
徐老师感叹:统编教材编写组的专家们,一方面把鲁迅先生的《中国人失掉自信力了吗》放在教材,让老师们在教学中务必弄清楚鲁迅写作本文的驳论艺术的核心,即在“中国人”的概念全指上做文章——但是,专家们又把《谈骨气》重新引进教材,《谈骨气》的核心论点是“我们中国人是有骨气的”——眼见着让这两篇文章里的“中国人”在那打架,很有意思了!
具体来说,鲁迅在文章中有“说中国人失掉了自信力,用以指一部分人则可,倘若加于全体,那简直是诬蔑”之语,正是在反对“中国人如何如何”这样的“全称判断”。
对于徐杰老师的观点,个人认为胡健老师已经说得非常明白:
  1. 吴晗笔下的“中国人”属于“集合概念”,并非在断言每一个中国人都如此。
  2. 吴晗的文章属于议论性散文,以侧重于纯逻辑论证的议论文标准来评价,存在评价体系的碰撞(或许说“错位”更准确),结论可能片面。
  3. 徐杰老师的思辨运用于教学,是有益的。
个人非常赞同胡健老师的看法,只是根据自己的理解多说几句:
仅凭第一句“我们中国人是有骨气的”并不能确定这是“全称判断”,需要结合后文的情境来看。
事实上,鲁迅在文章中也有“中国人是……”这样的表述。
比如,他也在文章中说“中国人现在是在发展着‘自欺力’。”
鲁迅这样说,是不是在同一篇文章中给自己挖了一个坑呢?
因为别人完全可以“以子之矛,攻子之盾”,说“中国人现在是在发展着‘自欺力’,用以指一部分人则可,倘若加于全体,那简直是诬蔑。”
关键在于,鲁迅的论述当中,有“倘若”二字。
这是条件假设,只是“加于全体”时,那才“简直是诬蔑”。
而从后面的论述来看,吴晗在文章中并未把“有骨气”这三个字“加于全体”,而是在论述“每个时代都有很多这样有骨气的人”。
每一个读懂鲁迅文章语境的人,也不会认为发展“自欺力”的人是全部。
所以,两篇文章之间并不冲突,并不存在徐杰老师说的两个“中国人”在“打架”的问题。
值得一提的是,“我们中国人是有骨气的”这句话并非吴晗原创,而是出自伟人的《别了,司徒雷登》一文,据说这句话也是吴晗写文章的缘起之一。
而徐杰老师认为“举例是靠不住的论证方式,那种‘一个论点+几个例子’的套路,根本不是真正有效的‘说理’”,这样的说法也稍显绝对。
确实,在学生作文中存在“以例代议”的情况,而且事例经常支撑不起论点,容易被别人的反例驳倒。
但这是学生对这种写作手法掌握得过于机械,而不是这样的写作手法存在问题。
对于议论文的初学者来说,“一个论点+几个例子”的套路,恰恰是入门的最佳途径。
只要掌握得好,用简单的方法,照样可以写出大文章来。
吴晗的文章本身,就做到了深入浅出,在当时的历史背景下有思想性和鼓动性(具体大家可以去查),在中学生课堂上有实用性(文体的学习),同时也具有较强的教育意义(比如孟子的话),自然有值得学生写作的借鉴之处。
而文章引起争议的本质,实际上是文章被“大”材“小”用。
《谈骨气》本身是一篇“大文章”,是一篇有文化内涵、有历史语境、有教育价值的议论性散文,却被当成“议论文范文”来教,反而把它教“小”了,甚至显得“不合体”。
说到底,不是吴晗文章写得差,而是我们用议论文的尺子去量一篇议论性散文时出现了错位,存在可挑剔之处。
实际上,鲁迅先生的杂文也不一定适合做中学生的议论文范文。
教材的章节安排可能有一定的局限性,但这正是需要老师们在教学过程中加以辨析的。
这样的辨析过程,可能比四平八稳的教学更有益,这也是徐杰老师值得敬佩之处。
我不是专家,甚至连语文老师都不是,只是作为普通读者谈了一下自己的看法。
不当之处,欢迎大家指教。
基本 文件 流程 错误 SQL 调试
  1. 请求信息 : 2026-09-22 15:46:15 HTTP/1.1 GET : http://c.sjds.net/a/472504.html
  2. 运行时间 : 0.078455s [ 吞吐率:12.75req/s ] 内存消耗:4,523.98kb 文件加载:140
  3. 缓存信息 : 0 reads,0 writes
  4. 会话信息 : SESSION_ID=048be55bf892d9307300a945569088a2
  1. /www/wwwroot/c.sjds.net/public/index.php ( 0.79 KB )
  2. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/autoload.php ( 0.17 KB )
  3. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/autoload_real.php ( 2.49 KB )
  4. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/platform_check.php ( 0.90 KB )
  5. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/ClassLoader.php ( 14.03 KB )
  6. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/autoload_static.php ( 4.90 KB )
  7. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper.php ( 8.34 KB )
  8. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/helper.php ( 2.19 KB )
  9. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/helper.php ( 1.47 KB )
  10. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/stubs/load_stubs.php ( 0.16 KB )
  11. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Exception.php ( 1.69 KB )
  12. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Facade.php ( 2.71 KB )
  13. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/deprecation-contracts/function.php ( 0.99 KB )
  14. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 8.26 KB )
  15. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap80.php ( 9.78 KB )
  16. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/Resources/functions/dump.php ( 1.49 KB )
  17. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-dumper/src/helper.php ( 0.18 KB )
  18. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/VarDumper.php ( 4.30 KB )
  19. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/App.php ( 15.30 KB )
  20. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Container.php ( 15.76 KB )
  21. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/container/src/ContainerInterface.php ( 1.02 KB )
  22. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/provider.php ( 0.19 KB )
  23. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Http.php ( 6.04 KB )
  24. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Str.php ( 7.29 KB )
  25. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Env.php ( 4.68 KB )
  26. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/common.php ( 0.03 KB )
  27. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/helper.php ( 18.78 KB )
  28. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Config.php ( 5.54 KB )
  29. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/app.php ( 0.95 KB )
  30. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/cache.php ( 0.78 KB )
  31. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/console.php ( 0.23 KB )
  32. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/cookie.php ( 0.56 KB )
  33. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/database.php ( 2.48 KB )
  34. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Env.php ( 1.67 KB )
  35. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/filesystem.php ( 0.61 KB )
  36. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/lang.php ( 0.91 KB )
  37. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/log.php ( 1.35 KB )
  38. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/middleware.php ( 0.19 KB )
  39. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/route.php ( 1.89 KB )
  40. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/session.php ( 0.57 KB )
  41. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/trace.php ( 0.34 KB )
  42. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/view.php ( 0.82 KB )
  43. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/event.php ( 0.25 KB )
  44. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Event.php ( 7.67 KB )
  45. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/service.php ( 0.13 KB )
  46. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/AppService.php ( 0.26 KB )
  47. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Service.php ( 1.64 KB )
  48. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Lang.php ( 7.35 KB )
  49. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/lang/zh-cn.php ( 13.70 KB )
  50. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/Error.php ( 3.31 KB )
  51. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/RegisterService.php ( 1.33 KB )
  52. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/services.php ( 0.14 KB )
  53. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/PaginatorService.php ( 1.52 KB )
  54. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ValidateService.php ( 0.99 KB )
  55. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ModelService.php ( 2.04 KB )
  56. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Service.php ( 0.77 KB )
  57. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Middleware.php ( 6.72 KB )
  58. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/BootService.php ( 0.77 KB )
  59. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Paginator.php ( 11.86 KB )
  60. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/Validate.php ( 63.20 KB )
  61. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Model.php ( 23.55 KB )
  62. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Attribute.php ( 21.05 KB )
  63. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/AutoWriteData.php ( 4.21 KB )
  64. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Conversion.php ( 6.44 KB )
  65. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/DbConnect.php ( 5.16 KB )
  66. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/ModelEvent.php ( 2.33 KB )
  67. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/RelationShip.php ( 28.29 KB )
  68. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Arrayable.php ( 0.09 KB )
  69. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Jsonable.php ( 0.13 KB )
  70. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/contract/Modelable.php ( 0.09 KB )
  71. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Db.php ( 2.88 KB )
  72. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/DbManager.php ( 8.52 KB )
  73. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Log.php ( 6.28 KB )
  74. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Manager.php ( 3.92 KB )
  75. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerTrait.php ( 2.69 KB )
  76. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerInterface.php ( 2.71 KB )
  77. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cache.php ( 4.92 KB )
  78. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/simple-cache/src/CacheInterface.php ( 4.71 KB )
  79. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Arr.php ( 16.63 KB )
  80. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/driver/File.php ( 7.84 KB )
  81. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/Driver.php ( 9.03 KB )
  82. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/CacheHandlerInterface.php ( 1.99 KB )
  83. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/Request.php ( 0.09 KB )
  84. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Request.php ( 55.78 KB )
  85. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/middleware.php ( 0.25 KB )
  86. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Pipeline.php ( 2.61 KB )
  87. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/TraceDebug.php ( 3.40 KB )
  88. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/middleware/SessionInit.php ( 1.94 KB )
  89. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Session.php ( 1.80 KB )
  90. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/driver/File.php ( 6.27 KB )
  91. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/SessionHandlerInterface.php ( 0.87 KB )
  92. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/Store.php ( 7.12 KB )
  93. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Route.php ( 23.73 KB )
  94. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleName.php ( 5.75 KB )
  95. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Domain.php ( 2.53 KB )
  96. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleGroup.php ( 22.43 KB )
  97. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Rule.php ( 26.95 KB )
  98. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleItem.php ( 9.78 KB )
  99. /www/wwwroot/c.sjds.net/route/app.php ( 1.72 KB )
  100. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Route.php ( 4.70 KB )
  101. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/dispatch/Controller.php ( 4.74 KB )
  102. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Dispatch.php ( 10.44 KB )
  103. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/controller/Index.php ( 4.81 KB )
  104. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/BaseController.php ( 2.05 KB )
  105. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/facade/Db.php ( 0.93 KB )
  106. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/connector/Mysql.php ( 5.44 KB )
  107. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/PDOConnection.php ( 52.47 KB )
  108. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Connection.php ( 8.39 KB )
  109. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/ConnectionInterface.php ( 4.57 KB )
  110. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/builder/Mysql.php ( 16.58 KB )
  111. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Builder.php ( 24.06 KB )
  112. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseBuilder.php ( 27.50 KB )
  113. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Query.php ( 15.71 KB )
  114. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseQuery.php ( 45.13 KB )
  115. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TimeFieldQuery.php ( 7.43 KB )
  116. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/AggregateQuery.php ( 3.26 KB )
  117. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ModelRelationQuery.php ( 20.07 KB )
  118. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ParamsBind.php ( 3.66 KB )
  119. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ResultOperation.php ( 7.01 KB )
  120. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/WhereQuery.php ( 19.37 KB )
  121. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/JoinAndViewQuery.php ( 7.11 KB )
  122. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TableFieldInfo.php ( 2.63 KB )
  123. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/Transaction.php ( 2.77 KB )
  124. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/driver/File.php ( 5.96 KB )
  125. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/LogHandlerInterface.php ( 0.86 KB )
  126. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/Channel.php ( 3.89 KB )
  127. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/event/LogRecord.php ( 1.02 KB )
  128. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/Collection.php ( 16.47 KB )
  129. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/View.php ( 1.70 KB )
  130. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/View.php ( 4.39 KB )
  131. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Response.php ( 8.81 KB )
  132. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/response/View.php ( 3.29 KB )
  133. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cookie.php ( 6.06 KB )
  134. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-view/src/Think.php ( 8.38 KB )
  135. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/TemplateHandlerInterface.php ( 1.60 KB )
  136. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/Template.php ( 46.61 KB )
  137. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/driver/File.php ( 2.41 KB )
  138. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/contract/DriverInterface.php ( 0.86 KB )
  139. /www/wwwroot/c.sjds.net/runtime/temp/52e0794259aeabc01163982c3f0015ae.php ( 8.05 KB )
  140. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Html.php ( 4.42 KB )
  1. CONNECT:[ UseTime:0.000561s ] mysql:host=172.18.0.4;port=3306;dbname=c_sjds;charset=utf8mb4
  2. SHOW FULL COLUMNS FROM `fenlei` [ RunTime:0.000628s ]
  3. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 0 [ RunTime:0.000389s ]
  4. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 63 [ RunTime:0.000347s ]
  5. SHOW FULL COLUMNS FROM `set` [ RunTime:0.000569s ]
  6. SELECT * FROM `set` [ RunTime:0.000282s ]
  7. SHOW FULL COLUMNS FROM `article` [ RunTime:0.000692s ]
  8. SELECT * FROM `article` WHERE `id` = 472504 LIMIT 1 [ RunTime:0.000351s ]
  9. UPDATE `article` SET `lasttime` = 1790063175 WHERE `id` = 472504 [ RunTime:0.001525s ]
  10. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `id` = 66 LIMIT 1 [ RunTime:0.000317s ]
  11. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 472504 ORDER BY `id` DESC LIMIT 1 [ RunTime:0.000402s ]
  12. SELECT * FROM `article` WHERE `id` > 472504 ORDER BY `id` ASC LIMIT 1 [ RunTime:0.000363s ]
  13. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 472504 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10 [ RunTime:0.000693s ]
  14. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 472504 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10,10 [ RunTime:0.000851s ]
  15. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 472504 ORDER BY `id` DESC LIMIT 20,10 [ RunTime:0.000647s ]
0.089827s