跳到内容
当前位置:首页>高中教材>课本里的司母戊鼎,藏着几代中国人拼命护宝的热血往事

课本里的司母戊鼎,藏着几代中国人拼命护宝的热血往事

  • 2026-11-23 06:53:17
课本里的司母戊鼎,藏着几代中国人拼命护宝的热血往事

展柜前的特殊宝鼎

2021年冬季,在国家博物馆的古代中国展厅当中,有一尊方鼎矗立在靠北的展柜前。

该方鼎的高度比常人高出半个头,全身布满了青绿色的铜锈。

其两只立耳呈现出不同的色泽,一只显得深沉暗淡,另一只则较为亮丽。

说明牌上标注着“后母戊鼎”的字样,这让不少曾习惯于课本中“司母戊鼎”称呼的参观者感到些许陌生。

当时旁边有一名穿着校服的小男生,正拉着家长的衣袖询问为何两只耳朵的颜色存在差异。

实际上,那只色泽暗淡的耳朵属于原配部件,而亮丽的那只则是后来进行补配的,这尊宝鼎在历史上确实遭遇过不少磨难。

乱世护宝的壮举

这段往事可以追溯到1939年的河南安阳武官村。

当时村民吴培文在为祖坟开展培土工作时,意外发现了一处被盗墓者挖掘过的松软土层。

在向下挖掘约半米深之后,一块青绿色的铜角显露了出来。

经过四十多名壮年劳动力连续三夜的奋战,凭借粗重的绳索与杠子,才把这个沉重的物件从坑洞里拖拽出来。

由于其重量巨大,在泥地上划出了半米深的沟壑。

当时人们并不知晓其真实身份,因其外形酷似喂马的石槽,便随口将其称作“马槽鼎”。

后来经过称重才得知其重量达到了832.84公斤,属于目前已知的中国古代最重青铜器。

消息传开之后,来自北平琉璃厂的古董商肖老板找上门来,开出了二十万大洋的高价。

然而其提出的唯一条件是必须把鼎锯成碎片,以便于分装运输。

在院子里架起钢锯并尝试切割的过程中,吴培文意识到不能为了金钱而毁掉祖宗留下的宝物,于是果断停止了这种破坏行为。

他认为如果把鼎锯成碎块,那么它与普通的废铜就没有什么区别了,因此拒绝了这笔巨款。

为了防止宝物落入侵略者手中,吴培文花费二十块大洋选用了一个仿造的小铜鼎藏在炕洞里,而把真鼎重新埋藏在牲口棚的地下。

在日军先后三次的搜查过程当中,只有那个假鼎被搜走交差,真鼎则在泥土中被隐藏了七年之久。

至于那只被锯下的原装鼎耳,则被秘密地托付给本家兄弟进行保管,作为日后寻回宝物的凭证。

跨越时代的传承

到了1946年真鼎被重新挖掘出来时,那只原配的鼎耳已经不知去向。

适逢蒋介石六十大寿,当地驻军司令把鼎作为寿礼运往南京。

在随后的公开展出当中,鼎身上那个缺失耳座的部位显得格外引人注目,在当时留下的照片中也清晰可见。

1949年国民党计划把文物运往台湾,文博专家曾昭燏对此表示了坚决的反对。

她认为这尊重达一吨多的宝鼎在运输途中极易受损,任何人都不应承担损毁民族瑰宝的责任。

她曾致信相关官员,强调万一文物有所损失,主持者将成为民族罪人。

凭借着这份坚持,她成功地把这尊鼎留在了大陆。

1959年中国历史博物馆建成之后,该鼎被运抵北京,正式成为了馆内的核心珍藏。

这一宝鼎的铸造工艺在三千多年前的商代堪称奇迹。

鼎身与四只柱足采用了一次性浇铸成型的方法,期间运用了28块外范。

在浇铸的过程当中,需要七十多个坩埚同时进行铜水的熔炼,并由上百人协同配合完成灌注工作。

经检测发现,其铜、锡、铅的比例与战国时期《考工记》中的记载高度契合。

2002年,它被列入首批禁止出境展览的文物名单,在全国仅有64件文物拥有这一待遇。

重于青铜的初心

关于该鼎名称的争议至今仍在持续。

早年间郭沫若将其铭文解读为“司母戊”,意为祭祀母亲。

而2011年国家博物馆将其更名为“后母戊”,理由是商代时期的“后”字经常被反向书写为“司”,意指商王的王后。

目前展柜中那只色泽较亮的鼎耳,是由曾昭燏组织专家依据原耳进行重铸而成的,因此在色泽上与原件存在细微差异。

人们在观赏文物时,往往并非仅仅关注其物质载体,更是蕴含在纹路背后的历史人物与精神。

无论是拒绝毁鼎的吴培文,还是坚持留鼎的曾昭燏,亦或是古代的无名工匠,他们都展现了对文化根脉的守护。

这种守护文物的赤诚之心,在重量上甚至超越了那832.84公斤的青铜。

从宏观角度进行审视,后母戊鼎的传承过程不仅是一段文物的迁移历史,更是民族文化认同感的具体体现。

它证明了在极端环境下,普通民众与专业学者对于文化根脉的守护意愿可以超越物质利益。

建议在开展文物科普工作时,应更多地挖掘此类背后的守护故事,从而增强公众对文化遗产的保护意识。

基本 文件 流程 错误 SQL 调试
  1. 请求信息 : 2026-11-23 07:24:53 HTTP/1.1 GET : http://c.sjds.net/a/495871.html
  2. 运行时间 : 0.079337s [ 吞吐率:12.60req/s ] 内存消耗:4,634.71kb 文件加载:140
  3. 缓存信息 : 0 reads,0 writes
  4. 会话信息 : SESSION_ID=1d4609f2fa00646eee4154b95d1e8172
  1. /www/wwwroot/c.sjds.net/public/index.php ( 0.79 KB )
  2. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/autoload.php ( 0.17 KB )
  3. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/autoload_real.php ( 2.49 KB )
  4. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/platform_check.php ( 0.90 KB )
  5. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/ClassLoader.php ( 14.03 KB )
  6. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/autoload_static.php ( 4.90 KB )
  7. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper.php ( 8.34 KB )
  8. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/helper.php ( 2.19 KB )
  9. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/helper.php ( 1.47 KB )
  10. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/stubs/load_stubs.php ( 0.16 KB )
  11. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Exception.php ( 1.69 KB )
  12. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Facade.php ( 2.71 KB )
  13. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/deprecation-contracts/function.php ( 0.99 KB )
  14. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 8.26 KB )
  15. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap80.php ( 9.78 KB )
  16. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/Resources/functions/dump.php ( 1.49 KB )
  17. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-dumper/src/helper.php ( 0.18 KB )
  18. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/VarDumper.php ( 4.30 KB )
  19. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/App.php ( 15.30 KB )
  20. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Container.php ( 15.76 KB )
  21. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/container/src/ContainerInterface.php ( 1.02 KB )
  22. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/provider.php ( 0.19 KB )
  23. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Http.php ( 6.04 KB )
  24. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Str.php ( 7.29 KB )
  25. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Env.php ( 4.68 KB )
  26. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/common.php ( 0.03 KB )
  27. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/helper.php ( 18.78 KB )
  28. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Config.php ( 5.54 KB )
  29. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/app.php ( 0.95 KB )
  30. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/cache.php ( 0.78 KB )
  31. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/console.php ( 0.23 KB )
  32. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/cookie.php ( 0.56 KB )
  33. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/database.php ( 2.48 KB )
  34. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Env.php ( 1.67 KB )
  35. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/filesystem.php ( 0.61 KB )
  36. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/lang.php ( 0.91 KB )
  37. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/log.php ( 1.35 KB )
  38. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/middleware.php ( 0.19 KB )
  39. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/route.php ( 1.89 KB )
  40. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/session.php ( 0.57 KB )
  41. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/trace.php ( 0.34 KB )
  42. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/view.php ( 0.82 KB )
  43. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/event.php ( 0.25 KB )
  44. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Event.php ( 7.67 KB )
  45. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/service.php ( 0.13 KB )
  46. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/AppService.php ( 0.26 KB )
  47. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Service.php ( 1.64 KB )
  48. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Lang.php ( 7.35 KB )
  49. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/lang/zh-cn.php ( 13.70 KB )
  50. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/Error.php ( 3.31 KB )
  51. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/RegisterService.php ( 1.33 KB )
  52. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/services.php ( 0.14 KB )
  53. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/PaginatorService.php ( 1.52 KB )
  54. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ValidateService.php ( 0.99 KB )
  55. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ModelService.php ( 2.04 KB )
  56. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Service.php ( 0.77 KB )
  57. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Middleware.php ( 6.72 KB )
  58. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/BootService.php ( 0.77 KB )
  59. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Paginator.php ( 11.86 KB )
  60. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/Validate.php ( 63.20 KB )
  61. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Model.php ( 23.55 KB )
  62. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Attribute.php ( 21.05 KB )
  63. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/AutoWriteData.php ( 4.21 KB )
  64. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Conversion.php ( 6.44 KB )
  65. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/DbConnect.php ( 5.16 KB )
  66. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/ModelEvent.php ( 2.33 KB )
  67. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/RelationShip.php ( 28.29 KB )
  68. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Arrayable.php ( 0.09 KB )
  69. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Jsonable.php ( 0.13 KB )
  70. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/contract/Modelable.php ( 0.09 KB )
  71. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Db.php ( 2.88 KB )
  72. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/DbManager.php ( 8.52 KB )
  73. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Log.php ( 6.28 KB )
  74. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Manager.php ( 3.92 KB )
  75. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerTrait.php ( 2.69 KB )
  76. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerInterface.php ( 2.71 KB )
  77. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cache.php ( 4.92 KB )
  78. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/simple-cache/src/CacheInterface.php ( 4.71 KB )
  79. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Arr.php ( 16.63 KB )
  80. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/driver/File.php ( 7.84 KB )
  81. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/Driver.php ( 9.03 KB )
  82. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/CacheHandlerInterface.php ( 1.99 KB )
  83. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/Request.php ( 0.09 KB )
  84. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Request.php ( 55.78 KB )
  85. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/middleware.php ( 0.25 KB )
  86. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Pipeline.php ( 2.61 KB )
  87. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/TraceDebug.php ( 3.40 KB )
  88. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/middleware/SessionInit.php ( 1.94 KB )
  89. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Session.php ( 1.80 KB )
  90. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/driver/File.php ( 6.27 KB )
  91. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/SessionHandlerInterface.php ( 0.87 KB )
  92. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/Store.php ( 7.12 KB )
  93. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Route.php ( 23.73 KB )
  94. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleName.php ( 5.75 KB )
  95. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Domain.php ( 2.53 KB )
  96. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleGroup.php ( 22.43 KB )
  97. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Rule.php ( 26.95 KB )
  98. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleItem.php ( 9.78 KB )
  99. /www/wwwroot/c.sjds.net/route/app.php ( 1.72 KB )
  100. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Route.php ( 4.70 KB )
  101. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/dispatch/Controller.php ( 4.74 KB )
  102. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Dispatch.php ( 10.44 KB )
  103. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/controller/Index.php ( 4.81 KB )
  104. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/BaseController.php ( 2.05 KB )
  105. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/facade/Db.php ( 0.93 KB )
  106. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/connector/Mysql.php ( 5.44 KB )
  107. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/PDOConnection.php ( 52.47 KB )
  108. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Connection.php ( 8.39 KB )
  109. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/ConnectionInterface.php ( 4.57 KB )
  110. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/builder/Mysql.php ( 16.58 KB )
  111. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Builder.php ( 24.06 KB )
  112. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseBuilder.php ( 27.50 KB )
  113. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Query.php ( 15.71 KB )
  114. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseQuery.php ( 45.13 KB )
  115. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TimeFieldQuery.php ( 7.43 KB )
  116. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/AggregateQuery.php ( 3.26 KB )
  117. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ModelRelationQuery.php ( 20.07 KB )
  118. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ParamsBind.php ( 3.66 KB )
  119. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ResultOperation.php ( 7.01 KB )
  120. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/WhereQuery.php ( 19.37 KB )
  121. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/JoinAndViewQuery.php ( 7.11 KB )
  122. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TableFieldInfo.php ( 2.63 KB )
  123. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/Transaction.php ( 2.77 KB )
  124. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/driver/File.php ( 5.96 KB )
  125. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/LogHandlerInterface.php ( 0.86 KB )
  126. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/Channel.php ( 3.89 KB )
  127. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/event/LogRecord.php ( 1.02 KB )
  128. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/Collection.php ( 16.47 KB )
  129. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/View.php ( 1.70 KB )
  130. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/View.php ( 4.39 KB )
  131. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Response.php ( 8.81 KB )
  132. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/response/View.php ( 3.29 KB )
  133. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cookie.php ( 6.06 KB )
  134. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-view/src/Think.php ( 8.38 KB )
  135. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/TemplateHandlerInterface.php ( 1.60 KB )
  136. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/Template.php ( 46.61 KB )
  137. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/driver/File.php ( 2.41 KB )
  138. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/contract/DriverInterface.php ( 0.86 KB )
  139. /www/wwwroot/c.sjds.net/runtime/temp/52e0794259aeabc01163982c3f0015ae.php ( 8.05 KB )
  140. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Html.php ( 4.42 KB )
  1. CONNECT:[ UseTime:0.000647s ] mysql:host=172.18.0.4;port=3306;dbname=c_sjds;charset=utf8mb4
  2. SHOW FULL COLUMNS FROM `fenlei` [ RunTime:0.000807s ]
  3. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 0 [ RunTime:0.000472s ]
  4. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 63 [ RunTime:0.000407s ]
  5. SHOW FULL COLUMNS FROM `set` [ RunTime:0.000713s ]
  6. SELECT * FROM `set` [ RunTime:0.000364s ]
  7. SHOW FULL COLUMNS FROM `article` [ RunTime:0.000830s ]
  8. SELECT * FROM `article` WHERE `id` = 495871 LIMIT 1 [ RunTime:0.000424s ]
  9. UPDATE `article` SET `lasttime` = 1795389893 WHERE `id` = 495871 [ RunTime:0.001564s ]
  10. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `id` = 66 LIMIT 1 [ RunTime:0.000385s ]
  11. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 495871 ORDER BY `id` DESC LIMIT 1 [ RunTime:0.000528s ]
  12. SELECT * FROM `article` WHERE `id` > 495871 ORDER BY `id` ASC LIMIT 1 [ RunTime:0.000515s ]
  13. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 495871 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10 [ RunTime:0.000819s ]
  14. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 495871 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10,10 [ RunTime:0.001282s ]
  15. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 495871 ORDER BY `id` DESC LIMIT 20,10 [ RunTime:0.001074s ]
0.091065s