跳到内容
当前位置:首页>高中教材>第797回:【阅读新教材】找规律,到底在找什么?——以人教版五年级数学上册第五单元例4为例

第797回:【阅读新教材】找规律,到底在找什么?——以人教版五年级数学上册第五单元例4为例

  • 2026-11-21 01:51:38
第797回:【阅读新教材】找规律,到底在找什么?——以人教版五年级数学上册第五单元例4为例
人教版五年级数学上册第五单元《用字母表示数和数量关系》,例4教学内容是用字母表示规律。它不只是一道用字母表示数量关系的例题,还是依托图形规律承载符号意识、模型意识与推理意识的重要载体。教学以 “变与不变” 为核心抓手,引导学生在图形规律探究中经历归纳、抽象、建模的全过程,把字母表达式转化为探索规律、表达关系的数学语言。
图形规律探究是训练归纳推理的重要载体。以人教版五年级上册第五单元例题4例:1张桌子可以坐4人,2张桌子拼在一起可以坐6人,3张桌子拼在一起可以坐8人。照这样拼下去,如果用n表示m张桌子拼在一起可坐的人数,怎样表示n和m之间的关系? 

我们从“变与不变”的角度来分析这道题:

一、 寻找“变”量

1、桌子的数量在变:从1张、2张、3张……到 m 张。

2、可坐的总人数在变:从4人、6人、8人……到 n 人。

学生在列举、对应填表的过程中,感知两个量的依存关系,初步渗透函数思想,体会数量之间不是孤立的,而是有关联的。

二、 寻找“不变”量

寻找不变量是突破规律探究、培育推理意识的关键。鼓励学生多角度观察、说理、思辨,从不同结构视角解读情境,自主建构数量模型。我们可以从三个不同的视角来看:

视角 1:从“两端”看

无论你把多少张桌子拼成多长的一排,最左边和最右边的两个短边永远存在,而且这两个短边上各坐1人。

视角 2:从“上下”看

观察每一张桌子,它的上面总是坐1人,下面总是坐1人,一共2人。

视角 3:从“增量”看

由于要和前面的桌子拼在一起,每增加1张桌子,上下共增加2人。

    三、 用“不变”去表达“变”

    我们找到了“不变”的规律,就可以用它们来表达m张桌子的总人数 n。

    方法1:总人数 = 左右两端固定的2人 + 每张桌子上下的2人×桌子的张数n =2  +  2m

    这个方法引导学生读懂图意,建模,适合大部分学生理解。

    方法 2:第1张桌子的4人+新增人数(增加m张桌子,就增加(m-1)个2人。)总人数 = 第一张桌子4人 + 新增 2×(m−1)人
    n=4+2(m−1)=4+2m−2=2m+2

    这种方法在代数式化简、等价变形的过程中,学生体会到不同表达形式可以刻画同一个规律,代数思维在说理中慢慢生长。

    还比如下面这道找规律的题:第1组4颗、第2组7颗、第3组10颗,依次递增。
    教师可以应用上面的方法,引导学生围绕不变量、变化量、变化规律三个方面进行探究:根据图意写出数列4、7、10、……,发现相邻两数相差3,于是将第1个图形对应的数4拆分成3+1,将第2个图形对应的数7拆成2个3+1,第n个图形对应的数有n个3+1,最后概括出第n个图形的五角星数量为3n+1。
    在发现规律的过程中,学生经历了:观察数列—发现规律—解释规律—概括表达的推理过程,学生在操作、观察、对比、表达、概括、验证的系列活动中,去掉表象,抓住不变的数学结构,完成从具体数字到字母符号、掌握了识别不变量、分析变化量、建构数学模型的通用方法,并能迁移到其它类别找规律题型。
    基本 文件 流程 错误 SQL 调试
    1. 请求信息 : 2026-11-23 07:25:29 HTTP/1.1 GET : http://c.sjds.net/a/490130.html
    2. 运行时间 : 0.077962s [ 吞吐率:12.83req/s ] 内存消耗:4,438.53kb 文件加载:140
    3. 缓存信息 : 0 reads,0 writes
    4. 会话信息 : SESSION_ID=1d4609f2fa00646eee4154b95d1e8172
    1. /www/wwwroot/c.sjds.net/public/index.php ( 0.79 KB )
    2. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/autoload.php ( 0.17 KB )
    3. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/autoload_real.php ( 2.49 KB )
    4. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/platform_check.php ( 0.90 KB )
    5. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/ClassLoader.php ( 14.03 KB )
    6. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/composer/autoload_static.php ( 4.90 KB )
    7. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper.php ( 8.34 KB )
    8. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/helper.php ( 2.19 KB )
    9. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/helper.php ( 1.47 KB )
    10. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/stubs/load_stubs.php ( 0.16 KB )
    11. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Exception.php ( 1.69 KB )
    12. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Facade.php ( 2.71 KB )
    13. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/deprecation-contracts/function.php ( 0.99 KB )
    14. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 8.26 KB )
    15. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap80.php ( 9.78 KB )
    16. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/Resources/functions/dump.php ( 1.49 KB )
    17. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-dumper/src/helper.php ( 0.18 KB )
    18. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/VarDumper.php ( 4.30 KB )
    19. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/App.php ( 15.30 KB )
    20. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Container.php ( 15.76 KB )
    21. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/container/src/ContainerInterface.php ( 1.02 KB )
    22. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/provider.php ( 0.19 KB )
    23. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Http.php ( 6.04 KB )
    24. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Str.php ( 7.29 KB )
    25. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Env.php ( 4.68 KB )
    26. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/common.php ( 0.03 KB )
    27. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/helper.php ( 18.78 KB )
    28. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Config.php ( 5.54 KB )
    29. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/app.php ( 0.95 KB )
    30. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/cache.php ( 0.78 KB )
    31. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/console.php ( 0.23 KB )
    32. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/cookie.php ( 0.56 KB )
    33. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/database.php ( 2.48 KB )
    34. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Env.php ( 1.67 KB )
    35. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/filesystem.php ( 0.61 KB )
    36. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/lang.php ( 0.91 KB )
    37. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/log.php ( 1.35 KB )
    38. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/middleware.php ( 0.19 KB )
    39. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/route.php ( 1.89 KB )
    40. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/session.php ( 0.57 KB )
    41. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/trace.php ( 0.34 KB )
    42. /www/wwwroot/c.sjds.net/config/view.php ( 0.82 KB )
    43. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/event.php ( 0.25 KB )
    44. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Event.php ( 7.67 KB )
    45. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/service.php ( 0.13 KB )
    46. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/AppService.php ( 0.26 KB )
    47. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Service.php ( 1.64 KB )
    48. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Lang.php ( 7.35 KB )
    49. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/lang/zh-cn.php ( 13.70 KB )
    50. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/Error.php ( 3.31 KB )
    51. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/RegisterService.php ( 1.33 KB )
    52. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/services.php ( 0.14 KB )
    53. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/PaginatorService.php ( 1.52 KB )
    54. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ValidateService.php ( 0.99 KB )
    55. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ModelService.php ( 2.04 KB )
    56. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Service.php ( 0.77 KB )
    57. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Middleware.php ( 6.72 KB )
    58. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/BootService.php ( 0.77 KB )
    59. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Paginator.php ( 11.86 KB )
    60. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/Validate.php ( 63.20 KB )
    61. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Model.php ( 23.55 KB )
    62. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Attribute.php ( 21.05 KB )
    63. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/AutoWriteData.php ( 4.21 KB )
    64. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Conversion.php ( 6.44 KB )
    65. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/DbConnect.php ( 5.16 KB )
    66. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/ModelEvent.php ( 2.33 KB )
    67. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/RelationShip.php ( 28.29 KB )
    68. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Arrayable.php ( 0.09 KB )
    69. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Jsonable.php ( 0.13 KB )
    70. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/contract/Modelable.php ( 0.09 KB )
    71. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Db.php ( 2.88 KB )
    72. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/DbManager.php ( 8.52 KB )
    73. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Log.php ( 6.28 KB )
    74. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Manager.php ( 3.92 KB )
    75. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerTrait.php ( 2.69 KB )
    76. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerInterface.php ( 2.71 KB )
    77. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cache.php ( 4.92 KB )
    78. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/psr/simple-cache/src/CacheInterface.php ( 4.71 KB )
    79. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Arr.php ( 16.63 KB )
    80. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/driver/File.php ( 7.84 KB )
    81. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/Driver.php ( 9.03 KB )
    82. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/CacheHandlerInterface.php ( 1.99 KB )
    83. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/Request.php ( 0.09 KB )
    84. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Request.php ( 55.78 KB )
    85. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/middleware.php ( 0.25 KB )
    86. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Pipeline.php ( 2.61 KB )
    87. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/TraceDebug.php ( 3.40 KB )
    88. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/middleware/SessionInit.php ( 1.94 KB )
    89. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Session.php ( 1.80 KB )
    90. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/driver/File.php ( 6.27 KB )
    91. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/SessionHandlerInterface.php ( 0.87 KB )
    92. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/Store.php ( 7.12 KB )
    93. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Route.php ( 23.73 KB )
    94. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleName.php ( 5.75 KB )
    95. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Domain.php ( 2.53 KB )
    96. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleGroup.php ( 22.43 KB )
    97. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Rule.php ( 26.95 KB )
    98. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleItem.php ( 9.78 KB )
    99. /www/wwwroot/c.sjds.net/route/app.php ( 1.72 KB )
    100. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Route.php ( 4.70 KB )
    101. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/dispatch/Controller.php ( 4.74 KB )
    102. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Dispatch.php ( 10.44 KB )
    103. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/controller/Index.php ( 4.81 KB )
    104. /www/wwwroot/c.sjds.net/app/BaseController.php ( 2.05 KB )
    105. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/facade/Db.php ( 0.93 KB )
    106. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/connector/Mysql.php ( 5.44 KB )
    107. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/PDOConnection.php ( 52.47 KB )
    108. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Connection.php ( 8.39 KB )
    109. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/ConnectionInterface.php ( 4.57 KB )
    110. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/builder/Mysql.php ( 16.58 KB )
    111. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Builder.php ( 24.06 KB )
    112. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseBuilder.php ( 27.50 KB )
    113. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Query.php ( 15.71 KB )
    114. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseQuery.php ( 45.13 KB )
    115. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TimeFieldQuery.php ( 7.43 KB )
    116. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/AggregateQuery.php ( 3.26 KB )
    117. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ModelRelationQuery.php ( 20.07 KB )
    118. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ParamsBind.php ( 3.66 KB )
    119. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ResultOperation.php ( 7.01 KB )
    120. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/WhereQuery.php ( 19.37 KB )
    121. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/JoinAndViewQuery.php ( 7.11 KB )
    122. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TableFieldInfo.php ( 2.63 KB )
    123. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/Transaction.php ( 2.77 KB )
    124. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/driver/File.php ( 5.96 KB )
    125. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/LogHandlerInterface.php ( 0.86 KB )
    126. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/Channel.php ( 3.89 KB )
    127. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/event/LogRecord.php ( 1.02 KB )
    128. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/Collection.php ( 16.47 KB )
    129. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/View.php ( 1.70 KB )
    130. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/View.php ( 4.39 KB )
    131. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Response.php ( 8.81 KB )
    132. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/response/View.php ( 3.29 KB )
    133. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cookie.php ( 6.06 KB )
    134. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-view/src/Think.php ( 8.38 KB )
    135. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/TemplateHandlerInterface.php ( 1.60 KB )
    136. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/Template.php ( 46.61 KB )
    137. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/driver/File.php ( 2.41 KB )
    138. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/contract/DriverInterface.php ( 0.86 KB )
    139. /www/wwwroot/c.sjds.net/runtime/temp/52e0794259aeabc01163982c3f0015ae.php ( 8.05 KB )
    140. /www/wwwroot/c.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Html.php ( 4.42 KB )
    1. CONNECT:[ UseTime:0.000544s ] mysql:host=172.18.0.4;port=3306;dbname=c_sjds;charset=utf8mb4
    2. SHOW FULL COLUMNS FROM `fenlei` [ RunTime:0.000834s ]
    3. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 0 [ RunTime:0.000431s ]
    4. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 63 [ RunTime:0.000365s ]
    5. SHOW FULL COLUMNS FROM `set` [ RunTime:0.000557s ]
    6. SELECT * FROM `set` [ RunTime:0.000276s ]
    7. SHOW FULL COLUMNS FROM `article` [ RunTime:0.000628s ]
    8. SELECT * FROM `article` WHERE `id` = 490130 LIMIT 1 [ RunTime:0.000369s ]
    9. UPDATE `article` SET `lasttime` = 1795389929 WHERE `id` = 490130 [ RunTime:0.001366s ]
    10. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `id` = 66 LIMIT 1 [ RunTime:0.000304s ]
    11. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 490130 ORDER BY `id` DESC LIMIT 1 [ RunTime:0.000430s ]
    12. SELECT * FROM `article` WHERE `id` > 490130 ORDER BY `id` ASC LIMIT 1 [ RunTime:0.000339s ]
    13. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 490130 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10 [ RunTime:0.000573s ]
    14. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 490130 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10,10 [ RunTime:0.000502s ]
    15. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 490130 ORDER BY `id` DESC LIMIT 20,10 [ RunTime:0.000613s ]
    0.090088s